¶ §

Haïti

Zes jaar geleden kreeg ik in Nicaragua een rondleiding van een plaatselijke dokter. Hij had in Nederland medicijnen gestudeerd. De dokter was onze gids. Alleen met het behandelen van patiënten kon hij zijn salaris simpelweg niet verdienen, de straatarme bevolking was niet in staat om hem te betalen. Alle zorg die hij kon bieden, gaf hij uit liefde voor zijn vaderland en landgenoten. Gratis. Op straat werd de dokter dan ook verschillende keren aangeklampt door wanhopige mensen. Eén keer zelfs door een dertienjarige moeder met een zieke baby op haar arm… Hij moest haar teleurstellen. Simpelweg omdat hij op dat moment ook niet voldoende geld had voor haar medicijnen, een eenvoudig penicillinekuurtje.

Nicaragua is na Haïti het armste land van het Amerikaanse halfrond. Het land heeft ook verschillende oorlogen en natuurrampen achter de rug. Eind jaren negentig is bijvoorbeeld veel vernield door orkaan Mitch. In de op het oog vele vrolijk gekleurde huisjes die het land rijk is, zitten kogelgaten en overal waar je kijkt, proberen kinderen met vaak lege ogen extra geld te verdienen met het poetsen van schoenen. Straten gevuld met armoede, maar ook met een beetje zichtbare hoop. Een land in opbouw. Je moet er niet aan denken hoeveel schade een nieuwe natuurramp dan met zich meebrengt. Ik moest er aan denken toen ik de eerste beelden van de aardbeving in Haïti zag.

In Haïti ook die kinderen met lege ogen, geen hoop gereflecteerd in doodse blikken, zelfs geen wanhoop. Een ramp te groot om te bevatten ontvouwt zich om hen heen. Omdat het simpelweg niet hoort, kinderen met lege ogen, heb ik vandaag een bedrag overgemaakt aan giro 555. Sceptici, of misschien zijn het wel realisten, beweren dat het zinloos is en het geld waarschijnlijk in verkeerde handen belandt, maar als ik slechts één iemand een beetje hoop kan geven, dan neem ik dat voor lief. En een beetje hoop is misschien wel het mooiste dat ik iemand kan geven. Levensenergie is de motor voor alles. ¶ §

Komt een vrouw bij de dokter

Een vrouw voor mij in de rij haalt een groot pak tissues uit haar tas. ‘Dat wordt zo lekker janken’, zegt ze tegen haar zus, ze lijken sprekend op elkaar. ‘Ik ga het ook niet droog houden hoor’, zegt H. die naast mij in de rij staat . ‘Dan ben je vast voorbereid.’ Even vraag ik mezelf af wat ik hier doe bij dé (met alle respect) kankerfilm van het moment: ‘Komt een vrouw bij de dokter’. Heb ik niet genoeg aan mijn eigen ellende? Moet ik nu zo nodig keihard de confrontatie met mijn eigen verdriet aangaan? Misschien leidt het tot nieuwe slapeloze nachten? Maar mijn nieuwsgierigheid wint het…

Voor diegenen die het nog niet weten – ik kan het me haast niet voorstellen – ‘Komt een vrouw bij de dokter’ is het verfilmde boek van Kluun over Carmen die vecht tegen borstkanker. In de tussentijd gaat Stijn haar man vreemd. Zoiets doe je toch niet? Nee, inderdaad zoiets doe je niet, maar daarom is het direct het eerlijkste boek over kanker dat ik heb gelezen. Het beschrijft hoe kanker niet alleen de patiënt, maar vooral ook de omgeving tot wanhoop drijft en levens volkomen op zijn kop zet. Of zoals de trailer van de film zo treffend zegt: ‘En dan in één keer kanker…’

En dan in één keer kanker… Daar kan ik dus over meepraten. Het eerste ingehouden gehuil klinkt in de bioscoopzaal als Carmen, overtuigend en zonder vals sentiment gespeeld door Carice van Houten, te horen krijgt dat ze niet meer beter wordt. Ik huil niet. Niet omdat ik keihard ben of me afsluit van de werkelijkheid, maar het is zo anders en duizend keer rauwer als je zelf die boodschap krijgt. Op het witte doek is niet te vangen hoeveel emoties op dat moment koppeltje duikelen in je hoofd. Hoe je het liefst onmiddellijk keihard wilt wegrennen uit het ziekenhuis. Hoe je het liefst de arts een dreun op zijn schedel wilt geven… Het blijft een film. Het blijft voor mij emotioneel te ver van de werkelijkheid om er oprecht verdrietig van te worden. Ik heb het droog gehouden, zonder dat ik daar trots op ben

In de film ligt de focus te veel op het overspelige gedrag van Stijn (Barry Atsma). Terwijl Kluun in het boek juist zo treffend beschrijft hoe verscheurd Stijn is, hoe Stijn zich al rollebollend moeizaam een weg baant door die nieuwe en onwerkelijke kankerwereld. Seks en blote borsten zijn goed voor de kijkcijfers en psychologisch geneuzel niet. Wat meer diepgang had geen kwaad gekund.

Toch is de film absoluut de moeite van het bekijken waard. Al is het maar om het slot van de film. Carmen die Stijn op haar sterfbed verzoekt om vooral te blijven genieten. Dat is ook wat ik zou willen schreeuwen naar een aantal dames in de bios. Vooral blijven genieten van het leven, want voor je het weet is een avondje lekker janken verandert in een 24x7 kankeravontuur. Daar is geen doosje tissues tegen bestand. De boodschap van 'Komt een vrouw bij de dokter' is voor mij duidelijk. Geen ode aan de liefde, maar wel een grote ode aan het leven. ¶ §

Slippertje

2009 ben ik geëindigd met een slippertje. Ik kan al moeilijk lopen als het niet glad is, maar nu de straten én vooral stoepen overal wit zijn, is lopen onmogelijk. Ik leun als ik loop te veel op mijn rechtervoet en dan glij ik dus op mijn kont. Dit wegglijden kwam maar een héél klein beetje doordat ik eigenwijs op hoge hakken liep. Sneeuw, hoge hakken, een luie voet: het is gewoon geen combi. Nu durf ik amper naar buiten, omdat ik last heb van het welbekende ik-ben-bang-dat-ik-op-mijn-hoofd-val-syndroom. Daarom mag van mij gewoon heel snel de dooi intreden. En lieve mensen wilt u allemaal uw stoep goed schoonmaken, dan kan ik weer veilig mijn huisje verlaten. Beloof ik dat ik mijn hoge hakken thuislaat.