¶ §

Optelsom van herinneringen

COLUMN VOOR VROUW.NL

Daantje leek leeftijdsloos, maar in werkelijkheid was ze slechts een paar jaar jonger dan ik. Iets dat ik nooit goed heb beseft.

‘Daantje is dood’, zei een oude buurvrouw tegen mij. "Kanker, het ging heel snel. Ze is amper drie maanden ziek geweest." Daar schrok ik van. Ik wist niet eens dat Daantje ook ziek was. De laatste keer dat ik haar gezien heb, is bij benadering twintig jaar geleden. Toen lag ze te slapen op de leren bank van mijn moeder. Haar blonde krullen hingen speels over de leuning en ze had haar felblauwe ogen stijf gesloten. Daantje was een meisje met het syndroom van Down. Ze leek leeftijdsloos, maar was in werkelijkheid slechts een paar jaar jonger dan ik. Iets dat ik nooit goed heb beseft.

Het kwam regelmatig voor dat Daantje ongevraagd bij ons binnenglipte. Haar favoriete plek was de kelderkast, om daar met mijn speelgoed te spelen. Van de week fietste ik langs haar ouderlijk huis. Tegenover de hoekwoning is een speeltuin met een zandbak, wipkip en een houten bankje dat kortgeleden opnieuw is geschilderd. Op dat moment was de speeltuin leeg, maar voor mij blijft hij voor altijd gevuld met kinder- en tienerherinneringen. Rooie Berrie die de meisjes in de buurt terroriseerde met zijn pvc-pijp en pijltjes; verstoppertje spelen in het donker; altijd en eeuwig verliezen met knikkeren en asociale buurtbewoners die hun hond uitlieten in het zand. Later werd het bankje in de speeltuin dé hangplek en zat een havo-klasgenoot regelmatig enorm stoned te giechelen op de wipkip. Tot schrik van zijn en mijn ouders.

Misschien heeft Daantje ons 's avonds gezien als ze vanuit haar slaapkamerraam naar de hangplek keek. De plannen die wij op het bankje smeedden, behoorden voor haar niet tot de mogelijkheden. Studeren in Amsterdam? Of toch maar op kamers wonen in Utrecht? Daarna een verre reis maken naar Australië en tot diep in de nacht feesten in Thailand? De ideeën bruisten als een glas cola waarin een schepje suiker is gegooid. Onze hoofden liepen over van mooie dromen die zo snel mogelijk realiteit moesten worden. Aan de andere kant lag de toekomst van Daantje vast. Zij zou ouder worden binnen de vertrouwdheid van haar ouderlijk huis en daar zou Daantje voor altijd Daantje zijn... Gelukkig in haar eigen wereld. Het liep anders.

Niemand ontkomt aan de nare dingen van dit leven. Ook leeftijdsloze meisjes niet, maar in de kelderkast van mijn moeder huist nog altijd een stukje Daantje. Het eeuwige leven is een optelsom van gekoesterde herinneringen en de wens dat mooie mensen altijd bij het heden blijven behoren. ¶ §

Tas met poezen

In de trein zit een jong meisje tegenover mij. Ze heeft een grijze papieren tas op schoot met een Nike-logo erop. In die tas zit nog een tas, roze met poezenprint. Ik denk dat hij nieuw is, want er hangt een label aan. Naast haar zit een man van middelbare leeftijd, hij snurkt en zijn kin is op zijn borst gezakt. Het meisje tikt tegen zijn schouder. De man schrikt wakker en ze kijkt hem dwingend aan. Ze zegt het niet met woorden, maar ik lees het in haar blik: ‘Pap doe normaal je snurkt’. De non-verbale communicatie waar familieleden en geliefden het alleenrecht op hebben. Pa is direct stil. Het meisje haalt een Cosmopolitan uit de papieren tas en leest. Dan stopt de trein middenin het weiland, er is geen station in de buurt. Het is bijna donker.

Ik druk mijn neus tegen de stoffige treinruit en zie grillige silhouetten van appelbomen. Deze zijn net zo symmetrisch aangeplant als palmbomen langs boulevards in Barcelona, maar waar de Spaanse collega’s uitblinken in glamour, voert hier grauwheid de boventoon. Behalve op het moment dat in het najaar de appels als rode, ondergaande zonnen aan de takken hangen. Dan is de glamour, hoewel vergankelijk, binnen handbereik. Zelfs voor mensen zoals ik.

De trein gaat niet rijden, maar slaapt lang in het landschap gevuld met boomgaarden. Het meisje schuift ongeduldig met haar billen over de bank. Ze kijkt op haar horloge en trekt woest het label van haar poezentas.

Zucht diep.

Oog in oog met haar ongeduld weet ik dat ik veranderd ben. Ooit heb ik me boos gemaakt over ongewenste vertragingen en nu lach ik erom. Alles wat vandaag moet, is morgen misschien geen verplichting meer. Het is mijn nieuwe manier van kijken. Ik kan beter loslaten en afwachten nu ik besef dat het eindstation altijd wel komt. De vraag is slechts wanneer en hoe het wordt bereikt? Op het antwoord wacht ik niet meer. Ik beleef het. ¶ §

Vrolijk

Niet schrikken hoor van de foto. Ik ben echt heel vrolijk, maar kan iemand alsjeblieft voor wat zonneschijn zorgen?

¶ §

Hersentumorpatiënt steelt boterhammenzakjes

Ook als ik blueberry muffins (bosbessencakejes) wil maken, brengt Mister Tumor alleen maar ongemak met zich mee. Van de week heb ik voor het eerst van mijn leven iets uit een winkel gestolen. Geheel per ongeluk en ik heb het later weer teruggebracht, maar een beetje stelen, telt als helemaal stelen. En het ging me toch gemakkelijk af… Echt waar, ik zou de perfecte dief kunnen zijn, ware het niet dat ik een geweten heb.

Het was van dat trieste weer. Muisgrijs en motregen. Om de dag wat op te fleuren, had ik opeens heel veel zin in blueberry muffins. En ik zou ze zelf maken. Dat had ik al eens eerder geprobeerd, maar dat liep uit op een fiasco want ik had niet de juiste muffinvorm. Het gevolg was: één voetbalgrote muffin die meer leek op een gigantische olifantenkeutel met bosbessen. De keutel rook wel lekker naar cake, echter de smaak bleef achter. Ditmaal zou ik het daarom anders aanpakken. Ik ging een muffinvorm kopen en ik maakte er een heel project van, omdat het toch slecht weer was en ik niets beters te doen had: Project Blueberry Muffins.

Vol goede moed, regen of niet, stapte ik op de fiets om dé vorm te kopen. Dat is dus best lastig. Bij de kookwinkel was dé vorm veel te duur, bij de Marskramer hadden ze alleen een rubberen geval en zo’n muffincondoom zag ik niet zitten. Uiteindelijk belandde ik bij Blokker, waar anders. Blokker had wel een muffinvorm, maar ik betwijfelde of die in mijn oven zou passen. Als hersentumorpatiënt heb ik – nu volgt het ongemak – een totaal vervormd ruimtelijk inzicht. Dus pakte ik, in plaats van de muffinvorm, slechts een zakje boterhammenzakjes uit een rek, want die had ik toch nog nodig. Alleen vergat ik af te rekenen en daar kwam ik pas achter toen ik al onderweg was naar huis. Eerst dacht ik, laat maar zitten, waarvoor ik me schaamde, dus fietste ik terug.

‘Eh mevrouw’, zei ik tegen de verkoopster van Blokker. ‘Ik ben vergeten mijn boterhammenzakjes af te rekenen. Dat is me echt nooit eerder overkomen hoor. Echt waar niet.’ Mijn wangen voelden aan als kacheltjes. Ik was bang voor een arrestatie en ik zag de krantenkoppen al voor me: Hersentumorpatiënt steelt boterhammenzakjes. ’s Avonds zou ik dan geïnterviewd worden over mijn zonde door Pauw & Witteman en voor hen ben ik een beetje bang. Bijna wilde ik daarom een zielig verhaal houden tegen de verkoopster over gliomen, kankercellen en verminderde geheugencapaciteit, maar het is niet mijn stijl om mijn ziekte als excuus te gebruiken. Ik hield verder wijs mijn mond. 'Nou’, zei de verkoopster van Blokker, zonder een spoor van vermaning in haar stem. ‘Dan had je beter iets groters mee kunnen jatten uit de winkel, want wat heb je nou aan boterhammenzakjes?’ Ik was er stil van.

Project Blueberry Muffins bevindt zich logischerwijze nog steeds in de ontwikkelingsfase. ¶ §

Samen dongelen op Valentijnsdag

Het is niet druk in de kroeg. In ’s Hertogenbosch negeren sommige cafés het rookverbod, maar hier staat voor de deur een braaf groepje blauwbekkende rokers. Het is niet de kroeg met de zebra's maar een andere. In deze hangt een rekje met boomerang-kaarten. Van die kaarten die je gratis kunt meenemen. Ze hebben allemaal een Valentijnsdag-thema. Mijn persoonlijke favoriet: een felroze exemplaar met daarop een getekend Always-inlegkruisje. I will Always love you, staat erbij. Heel origineel natuurlijk. Een vriendin krijgt even na binnenkomst een andere kaart van een dronken aap. Op deze kaart staat: Samen dongelen?

‘Weet jij wat dongelen is? Die dronken aap wil met me dongelen’, de vriendin kijkt me vragend aan.
‘Geen idee. Het is vast iets heel vies, zoiets als plasseks.’ De vriendin wil heel hard wegrennen, maar ik stop haar.
‘Kun jij dan even aan hem gaan vragen wat dongelen is?’, vraagt ze wanhopig.
‘Mooi niet. Straks denkt hij dat ik met hem wil dongelen. En ik doe niet aan dongelen. Dus…’

Er volgt een eindeloze dongeldiscussie: wie vraagt het? Jij, nee jij, nee jij, nee jij. Ik verlies doordat ik mijn nieuwsgierigheid gewoon niet meer onder controle heb. Straks lig ik thuis in bed en weet ik nog niet wat dongelen is. Er is geen houden meer aan.

‘Hé, dronken aap wat is dongelen?’
‘Weet je écht niet wat dongelen is? Schande’, zegt de dronken aap. ‘Dong-e-len is draadloos internetten met een dongel van KPN’, roept hij heel hard in mijn oor. ‘Van die reclame Vistransploft Willep de Vries. Met een dongel kun je overal draadloos internetten.’
‘Ook in Zimbabwe?’, roep ik op enige afstand van zijn oor.
‘Weet ik veel’, zegt de dronken aap. Het is een dongelexpert van likmevestje.

Ik loop naar de vriendin om te vertellen dat dongelen heel onschuldig is, zoiets als een rondje door een stadspark wandelen. De dronken aap, alias de domme dongelexpert (klinkt best stoer), loopt achter me aan. Hij drukt ook mij een kaart in de handen. ‘Wil je met mij een kindje krijgen?’ staat boven een foto van een baby met een teen in haar mond.
‘Jij lijkt me wel een moederlijk type’, zegt de dronken aap.
Ik zou hem direct uit zijn droom kunnen helpen door een lang verhaal te vertellen over hersentumoren, chemokuren en verminderde vruchtbaarheid, maar ik doe het niet.
‘Dikke dongel’, zeg ik tegen de dronken aap en ga snel naar huis.

PS: wil je heel romantisch de kaart met inlegkruisje als e-card sturen naar je lief. Klik dan hier: kan nog net voor de 14e.

¶ §

Geluk?

Vorige week kreeg ik van iemand een e-mail met daarin de vraag wat geluk nu nog voor mij inhoudt? Ik formuleerde een antwoord, maar bleef er vervolgens over nadenken. Het is een open vraag die niet eenvoudig te beantwoorden is. Een dag later stuitte ik op onderstaande wijze woorden, waarin het geheim van 'positief denken' misschien verborgen is.

¶ §

Alle Welpies hielpen ook niet

Even iets heel anders. Mijn broer heeft drie keer Huub Stevens dubbel, maar hij mist Urby Emanuelson nog. Wil iemand ruilen? Voor mij was dit vorige week nog geheimtaal, maar inmiddels weet ik dat het hier dus gaat om voetbalplaatjes.

Albert Heijn heeft volgens mij een bloedhekel aan vrouwen en wil meer mannen de winkel in lokken. Dat doet Albert Heijn met voetbalplaatjes - hoe eenvoudig. Opeens is ook die dikke mijnheer van de Welpies weer op de televisie. Hij kijkt vol bewondering naar een winkelbediende die een meloen hooghoudt. Van mijn broer heb ik geleerd dat het niet de eerste de beste winkelbediende is, maar een topvoetballer met de naam El Hamdohoeiiieee (of zoiets). Ik had er nog nooit van gehoord, maar ik ben dan ook een vrouw die niet van voetbal houdt. Sinds het EK afgelopen zomer, waar menig voetballer veelvuldig zijn vrouwelijke kant liet zien, verbaas ik me nergens meer over. Een meloen hooghouden is vast ‘vet cool’. Het past perfect in de categorie ‘gepast juichen’ en roze voetbalschoenen.

Heel af en toe zie ik ergens op straat, bedekt met een dun laagje sneeuw, nog een Welpie liggen. Zo’n afschuwelijk lelijk ding met een feloranje, blauwe, rode of witte haardos. Ofwel de opvolger van de Wuppie. Dan zit binnen tien seconden ook het Welpie-lied weer in mijn hoofd. Alle Welpies helpen, we plakken ons wild enzovoort. Ook denk ik direct met heimwee terug aan die ene voetbalsupporter van tweehonderd kilo met een levensgrote Welpiemuts op zijn hoofd, die keihard ‘wij willen tieten zien’ door de straten van Zürich schreeuwde. Trots op Nederland, jawel. De Welpies hielpen niet en ‘wij’ verloren roemloos van Rusland. Tja.

En nu weer voetbalplaatjes. Daar word ik niet opgewonden van. Maar eerlijk gezegd was ik gisteren wel een beetje blij toen ik bij mijn 9,51 euro aan boodschappen toch een zakje plaatjes kreeg van de caissière. Misschien zat Emanuelsson er immers wel in…

Kortom: dank je wel voor dit gulle gebaar Albert Heijn. Maar kunnen jullie de volgende keer alsjeblieft een spaaractie verzinnen waar jonge vrouwen, die heus ook regelmatig boodschappen doen, gelukkig van worden? Vijftig procent korting op tijdschriften ofzo? Ik doe maar een gooi. Want ik ben bang dat ik straks weer word opgescheept met een barbiepop van Huntelaar in Ajax Real Madrid tenue of een miniatuur Ruud Gullit vermomd als grote smurf. En daar ben ik nu echt te groot voor. ¶ §

Toekomstdromen & hoop

Op een dag ben je dood. Dat is één van de zekerheden die je hebt in dit leven. Het is geen positieve gedachte, maar het is zo. Volgens sommigen bestaat de dood niet, alleen daar ben ik het niet mee eens. De ziel is onsterfelijk, maar als mens ben je hartstikke dood op het moment dat je de laatste adem hebt uitgeblazen. Voor nabestaanden is de ziel van een overleden dierbare ongrijpbaar. Je kunt er niet mee naar de bioscoop, je kunt er geen ijsje mee eten, je kunt er niet mee praten. Het is zonder stoffelijk lichaam een een lege huls die slechts troost kan bieden. Behalve als lichaam en ziel voor altijd met elkaar verbonden zijn. Ingewikkeld dit.

Wat zou het trouwens mooi zijn als de ziel van een overleden dierbare zich neervlijt op het groene grasveld in je tuin. Dan kun je samen op een kleedje in de zon liggen en op een grasspriet kauwen, totdat de schemering de daken aanraakt. Daarna kan ieder weer zijn eigen weg gaan. Maar wanneer je elkaar morgen weer kunt ontmoeten, dan is de dood dus een illusie.

Nu Mister Tumor zich in mijn hoofd heeft genesteld, besef ik dat dit leven een keer ophoudt en dat de dood de waarheid is. Oké, ook Pietje kan morgen onder de bus komen en Marietje kan zich dodelijk verslikken in een snoepje, maar vandaag weten nog Pietje en nog Marietje welk lot er boven hun hoofd hangt. Zij kunnen zorgeloos leven en genieten. Ik heb mijn eigen lot een paar tellen aangeraakt en weet daardoor niet meer wat vrijheid is. Want wat gebeurt er als ik straks weer ziek word? Deze benauwende vraag stel ik mezelf continu.

Ik versta de kunst van ‘leven in het nu’ dus nog steeds niet, waarschijnlijk omdat ik ook niet volledig geloof dat ik alleen in het hier en nu liefde en geluk kan vinden. Soms ben ik bijna overtuigd, maar dan laat ik toch weer een paar steekjes vallen. Pietje en Marietje leven zorgeloos, juist omdat ze plannen maken en juist omdat ze hun dromen nog kunnen realiseren. Toekomst, dat is voor mij dus vrijheid. ‘Leef elke dag alsof het je laatste is', vind ik daarom onzin. Beter vind ik: ‘Leef elke dag, realiseer dromen, fantaseer naar hartelust en doe in de tussentijd wat je hart je ingeeft.' Denken aan de toekomst is voor mij hoop. En hoop doet…